Ik zal er niet omheen draaien: ik ben fan van Google Analytics. Google Analytics is een zeer solide pakket, met een prettige interface en oneindig veel mogelijkheden. Out-of-the-box werkt Analytics gewoon en als je meer wilt, kun je van heel geavanceerde mogelijkheden gebruik maken. Tegelijkertijd ligt Analytics in sommige landen onder vuur en mag er in Duitsland helemaal geen gebruik gemaakt worden van Analytics voor het meten van bezoekersstatistieken (bron). Gelukkig zijn er legio bekende en minder bekende alternatieven voor Analytics. Hieronder een overzicht van twee gratis alternatieven: Piwik en Open Web Analytics.

Piwik

Piwik is, net als Open Web Analytics, open source software. Een team van internationale programmeurs werkt aan het pakket en naar eigen zeggen is het pakket inmiddels actief op meer dan 200.000 websites. Piwik is gelanceerd in 2007 en inmiddels aanbeland bij versie 1.6. Tot zover de basics, tijd om wat meer de diepte in te gaan.

Installatie

Na het downloaden, uitpakken en uploaden van het pakket, word je in een aantal stappen door de installatieprocedure geleid. Met uitzondering van de gegevens van je MySQL-database, heb je geen technische kennis nodig. Na installatie van Piwik moet je de tracking code installeren op de pagina’s die je wilt tracken. Gebruik je WordPress, dan kun je een plugin installeren die de code automatisch toevoegt aan je templates.

Dashboard

Net als in Google Analytics werkt Piwik met een dashboard van meest relevante bezoekersstatistieken. Zaken als recente bezoeken, populaire pagina’s en meest gebruikte zoekwoorden worden meteen weergegeven. Als je de user-interface van Analytics gewend bent, moet je wel even wennen aan de wat saaie vormgeving van Piwik. Het zit allemaal goed in elkaar, maar de interface van Analytics is overzichtelijker en mooier – hoewel dat uiteraard een kwestie van smaak is.

Rapporten

Wil je meer dan alleen de basis, dan bieden de verschillende rapporten een schat aan informatie. Ook in Piwik kun je doelen instellen (‘goals’) en campagnes tracken. Helaas zijn de verschillen tussen de URL-codering voor het tracken van campagnes in Analytics en Piwik dermate groot dat het weinig zin heeft om te migreren van Analytics naar Piwik. Wil je dat, dan zul je echt weer vanaf het nulpunt moeten beginnen.

Bijzonderheden

Net als Analytics, heb je in Piwik toegang tot real-time statistieken. Ook hier is het verschil met Analytics qua user-interface weer groot. Waar je in Analytics het gevoel hebt echt te kijken naar real-time cijfers, toont de Piwik-interface dit nergens expliciet. En grote pré voor Piwik vind ik de beschikbaarheid van een iPad-app (iTunes link). Deze app biedt inzicht in de belangrijkste rapporten en overzichten en werkt erg goed. Net als bij Analytics, kun je in Piwik verschillende accounts aanmaken onder één administrator-account. Als je hier geen specifiek eigen hosting voor regelt, zal Piwik gebruik maken van de bandbreedte van je domein. Wat dit doet met de bereikbaarheid en snelheid van je site kan ik niet inschatten.

Open Web Analytics

Peter Adams stond aan de wieg van Open Web Analytics (OWA), net als Piwik een Open Source alternatief voor pakketten als Google Analytics. Gek genoeg is er weinig achtergrond informatie beschikbaar over OWA. Verder dan de naam van de initiator en de opmerking dat inmiddels de statistieken van ‘duizenden’ websites bijhoudt kom ik niet. Dat doet geen recht aan het pakket, want na een eerste kennismaking, lijkt het een solide Analytics-concurrent.

Installatie

Ook bij OWA is het downloaden, uploaden en installeren van het pakket een uitermate toegankelijk proces. OWA ‘adverteert’ met een eenvoudige implementatie voor bijvoorbeeld WordPress of MediaWiki. Helaas zorgde de beschikbare WordPress-plugin op deze site voor allerlei onverklaarbare problemen. Ik heb er daarom maar voor gekozen om de tracking code handmatig te installeren.

Dashboard

Het OWA-dashboard toont opvallende gelijkenis met Google Analytics. De kleuren en grafiekjes zijn zeer herkenbaar. OWA laat real-time bezoekersstatistieken zien, maar net als bij Piwik blijft het een beetje gissen of dat daadwerkelijk zo is. De real time rapporten in Analytics zitten gewoon beter in elkaar.

Rapporten

Ook binnen OWA kun je veel dieper graven in de beschikbare data. Het kost tijd om bekend te raken met de verschillende termen en rapporten. Net als in Piwik kun je ook hier weer doelen instellen en tracken en kun je inkomende links taggen en zo het resultaat van online campagnes meten. Helaas is ook hier weer de tracking-code net iets anders dan in Google Analytics, waardoor een overgang naar OWA bij een bestaande website op z’n best lastig is.

Bijzonderheden

Ook binnen OWA is het mogelijk om meerdere sites te tracken, dit werkt ongeveer hetzelfde als in Analytics. Voor OWA is géén App beschikbaar.

Conclusie

Zowel Piwik als OWA bieden een zeer compleet en concurrerend pakket aan ten opzichte van Google’s Analytics. Beide pakketen overtuigen echter niet om over te stappen. Sterkste punten ten opzichte van Google Analytics:

• Piwik’s iPhone & iPad app: de app zit goed in elkaar, is gratis beschikbaar en best verslavend.
• Zowel Piwik als OWA bieden meer opties dan Analytics op het gebied van privacy en het anonimiseren van gegevens.
• Beide paketten zijn onafhankelijk van Google. Hoewel Google’s motto nog steeds ‘Do no evil’ is, weet Google zo langzamerhand alles van je: van waar je bent (Latitude) tot wat je interesseert (Search) tot welke sites je bezoekt (Analytics).

Afstappen van Analytics en overgaan op een alternatief kan voor Adsense-gebruikers overigens negatieve gevolgen hebben. Een kennis zag zijn Adsense inkomsten significant teruglopen na het verwijderen van de Analytics tracking-code. Google’s eigen advies daarop? Analytics installeren!

Bonus

Piwik en OWA zijn slechts twee van de beschikbare alternatieven. Een tweetal andere pakketten:

• Chartbeat: focus op real-time statistieken. Uit ervaring kan ik zeggen dat Chartbeat’s dashboard het goed doet bij je collega’s: de statistieken maken in 1 klap duidelijk hoeveel bezoekers je website heeft op een willekeurig moment.
• Clicky: ook hier weer een focus op real-time statistieken. Vergelijkbaar met Chartbeat, maar veel minder mooi.

Als je zelf Piwik, Open Web Analytics of een ander Google Analytics alternatief gebruikt, hoor ik dat graag! Ik ben benieuwd naar je ervaringen!